Vì sao cá Koi cần chậm lại vào mùa đông

Khi nước giảm nhiệt, cá bơi chậm, ít vận động và gần như không cần năng lượng nhiều. Hệ tiêu hóa cũng chậm theo, nên thức ăn đưa vào lúc này không được tiêu hóa hết.

Hệ quả thường gặp là thức ăn thừa phân hủy dưới đáy, tạo ra amoniac và làm nước dơ hơn đúng vào lúc vi khuẩn có lợi cũng hoạt động chậm. Hai điều này cộng lại là lý do nhiều hồ có cá chết không rõ nguyên nhân vào cuối đông.

Ba mốc nhiệt độ cần biết

Các mốc dưới đây là tham khảo phổ biến. Bạn nên đo nhiệt độ nước hằng ngày bằng nhiệt kế thả trong hồ, không đo nhiệt độ không khí, vì nước ấm lên và lạnh đi chậm hơn không khí.

1. Trên 15°CCá còn ăn đượcCho ăn ít hơn mùa hè, chia thành một hoặc hai bữa nhỏ vào giữa trưa. Chọn thức ăn ít đạm hoặc thức ăn chuyên dụng mùa lạnh.
2. 10–15°CGiảm mạnhCho ăn khoảng hai đến ba lần mỗi tuần, lượng rất ít. Nếu cá không ăn hết trong vài phút thì bớt đi nữa.
3. Dưới 10°CNgừng cho ănKhông cho ăn cho đến khi nước ấm lại trên khoảng 10°C vài ngày liên tiếp. Lúc này cá vẫn sống khỏe nếu hồ đủ oxy và nước sạch.

Lịch cho ăn theo tháng

Lịch dưới đây là khung tham khảo cho miền Bắc, nơi có mùa đông rõ rệt. Ở miền Nam, mùa lạnh thường nhẹ hơn nhưng vẫn có những đợt rét đột ngột, và cá vẫn cần được điều chỉnh theo nhiệt độ thực tế.

Mốc tháng chỉ mang tính minh họa. Quyết định dựa vào nhiệt độ nước, không dựa vào lịch.

Giữ hồ không đóng băng

Với hồ sâu từ khoảng một mét trở lên, phần đáy thường vẫn ở nhiệt độ cao hơn và cá có chỗ trú. Hồ nông, đặc biệt là hồ nhỏ, dễ đóng băng từ trên xuống và khiến cá gặp nguy hiểm.

Cách giữ một phần mặt nước luôn thoáng

• Dùng phao làm tan băng hoặc thả một phao nổi giữ một khoảng trống nhỏ trên mặt hồ.
• Không dùng búa hay vật nặng đập vỡ băng, vì rung động làm cá sốc và có thể gây tổn thương.
• Không phủ kín mặt hồ bằng nắp hoặc tấm bạt, vì khí độc và khí CO₂ không thoát ra được.

Giữ hệ lọc hoạt động vừa phải

Bơm vẫn nên chạy để nước lưu thông và có oxy, nhất là khi đêm lạnh. Tuy vậy, bạn có thể giảm công suất hoặc chạy theo chu kỳ để tiết kiệm điện và tránh làm lạnh thêm nước trong ngăn lọc.

Trước khi trời lạnh

Những việc làm sớm từ đầu thu sẽ giúp hồ đi qua mùa đông nhẹ nhàng hơn nhiều so với việc xử lý khi đã có cá yếu.

• Kiểm tra sức khỏe cá: quan sát cá bơi, ăn và vảy. Cá yếu nên được xử lý trước khi mùa lạnh đến.
• Vệ sinh hệ lọc: làm sạch bông lọc và ngăn lắng, để hệ lọc đủ mạnh cho giai đoạn cá ăn ít.
• Dọn lá rụng: lá phân hủy dưới đáy lúc lạnh làm tăng amoniac, nên vớt sạch trước khi nước xuống thấp.
• Chuẩn bị thức ăn mùa lạnh: loại dễ tiêu, và có sẵn để dùng khi nước ấm lại.
• Chuẩn bị phao hoặc thiết bị giữ thoáng mặt nước: lắp sẵn trước khi có băng.
• Kiểm tra bộ test nước: đo amoniac và nitrit một lần trước đợt lạnh để có mốc so sánh.

Những sai lầm thường gặp

1. Cho ăn như mùa hè để cá "đủ sức". Thức ăn không tiêu hóa được sẽ phân hủy và làm nước dơ thêm.
2. Đập băng để cá thở. Rung động làm cá sốc, lượng oxy trong nước cũng không tăng như mong đợi.
3. Đậy kín hồ bằng nắp. Khí độc không thoát ra và cá có thể ngạt, nhất là khi cá đông.
4. Thay nhiều nước khi trời lạnh. Nước mới lạnh đột ngột làm cá sốc nhiệt, nên thay ít và đo nhiệt độ trước khi thay.
5. Thả thêm cá vào cuối thu. Cá mới chưa quen môi trường, lại gặp lúc nước lạnh, dễ bệnh.

Câu hỏi thường gặp